Świąteczne tradycje w Sanoku i regionie

Co dom to inne Święta

Kolejne Święta Wielkanocne zbliżają się do nas wielkimi krokami, w związku z czym możemy przez chwilę pochylić się nad podkarpackimi tradycjami świątecznymi. Jak wyglądają one w Sanoku, a także w okolicach? Prawda jest taka, że co dom to inne tradycje, jednak zawsze można znaleźć jakiś wspólny mianownik. Niektóre z tych tradycji sięgają początków chrześcijaństwa w Polsce, czyli X wieku. To, co łączy wiele domów to tradycja malowania jajek, święcenie pokarmów w Wielką Sobotę, oblewanie się wodą w lany poniedziałek oraz przygotowywanie specjalnych dań na tę okazję. Robimy to rokrocznie, ale mało kto wie, jak wiele symboli i jak wiele historii kryje za sobą każdy z tych świątecznych obyczajów.

Symbolika oraz historia tradycji

Bardzo ważna w wielu domach jest święconka. Co powinno się znaleźć w koszyku, który zaniesiemy do kościoła? Otóż każda z potraw, która jest składnikiem święconki jest jednocześnie symbolem. Jajka oznaczają nowonarodzone życie. Kiełbasy i inne wędliny świadczą o tym, że nam się powodzi i żyjemy w dostatku. Sól to odwieczny symbol oczyszczenia oraz ochrony przed złymi duchami. Obecność chleba zapewni nam pomyślność i szczęście na następny rok. Natomiast chrzan da nam zdrowie oraz siłę niezbędną to pracy. Choć to tylko przesądy, które wywodzą się z wierzeń dawnych Słowian, to jednak odgrywają dziś dość ważną rolę w chrześcijańskim obrzędzie religijnym.

Kolejną ciekawą kwestią jest malowanie pisanek. Jajka barwione na wiele różnych sposób spełnią funkcję estetyczną. Oprócz kolorystyki pisanki odzwierciedlają to, co dzieje się na dworze – kolorowa wiosna przenosi się do naszych domów i na nasze stoły. Sposoby wykonywania pisanek są naprawdę bardzo różne. Najpopularniejszym jest używanie barwników spożywczych, ale też niektórzy okalają jajka włóczkami czy innym materiałem.

Lany poniedziałek, czyli śmigus-dyngus to zwyczaj wywodzący się z obrzędów słowiańskich. Niegdyś Słowianie w ten sposób bawili się, celebrując przesilenie wiosenne. Był to także sposób, dzięki któremu chłopcy okazywali swoje zainteresowanie wobec dziewcząt. Jeżeli któraś panna spodobała się młodzianowi, ten, ażby jej to powiedzieć starał się ją oblać wodą. Współcześnie oblewanie się wodą jest najbardziej popularne wśród dzieci i ograniczone do czystej zabawy.