Lesko, niewielkie miasteczko u wrót Bieszczadów, ma swoją osobliwość – posiada właściwie dwa rynki. Pierwszy, założony w XV wieku, dziś nosi nazwę Placu Konstytucji 3 Maja i jest spokojnym, zacienionym skwerem z pomnikami i zabytkową zabudową. Drugi, nowszy, skupia się wokół imponującego ratusza z końca XIX wieku. Oba miejsca tworzą razem serce starego Leska i pokazują, jak przez stulecia ewoluowało to bieszczadzkie miasteczko.
- spokój Starego Rynku
- piękny eklektyczny ratusz
- historyczne pomniki
- malownicze kamieniczki
- bliskość Bieszczadów
Historia dwóch rynków w Lesku
Stary Rynek wytyczono najprawdopodobniej około 1470 roku, podczas lokacji miasta. Przez wieki tętnił życiem – stał tu drewniany, piętrowy ratusz, w którym zbierała się Rada Miejska, funkcjonowała postrzygalnia sukna i waga miejska. W budynku mieściło się również więzienie oraz wyszynk trunków. Ten drewniany ratusz przetrwał aż do końca XVIII wieku, a świeżą wodę doprowadzano na rynek wodociągiem z Rumego Potoku na stoku wzgórza Baszta.
Gdy stary ratusz przestał istnieć, w 1896 roku wybudowano nowy – tym razem murowany, w stylu eklektycznym. Stanął na miejscu tak zwanego Nowego Rynku, który od tamtej pory stał się głównym placem miasta.
W XVI wieku na Starym Rynku w Lesku funkcjonowała postrzygalnia sukna – miejsce, gdzie równano i wykańczano tkaniny, co świadczy o rzemieślniczym charakterze miasta.
Stary Rynek – zacieniony skwer z historią
Dziś Stary Rynek to spokojne, porośnięte drzewami miejsce, które niewiele ma wspólnego z dawnym targowym zgiełkiem. Na skwerze stoją trzy pomniki – najstarszy z nich to pomnik Tadeusza Kościuszki z 1901 roku. Obok niego znajduje się figurka Matki Bożej z 1848 roku, którą ufundował hrabia Edmund z Siecina Krasicki z żoną Marią Anielą z Brzostowskich. Była to wotum dziękczynne za uratowanie przed rzezią w okresie rabacji galicyjskiej z 1846 roku.
Trzeci pomnik to relikt czasów PRL-u – pomnik wdzięczności Armii Czerwonej. Rynek otaczają zabytkowe mieszczańskie kamieniczki z XVIII i XIX wieku. W jednej z nich mieści się herbaciarnia „Biesy i Czady”, ale poza tym brakuje tu sklepów czy restauracji – to naprawdę spokojny zakątek, do którego warto zajrzeć raczej dla klimatu i historii niż dla rozrywki.
Ratusz – eklektyczna perełka architektury
Nowy rynek zdominowany jest przez ratusz z 1896 roku – piętrowy budynek, który stanowi doskonały przykład polskiego eklektyzmu w architekturze. W jednej budowli połączono elementy neorenesansowe, neobarokowe, neogotyckie i klasycystyczne. Okna zwieńczone są typowymi dla renesansu gzymsami, a parterowa fasada nawiązuje do klasycyzmu.
To ciekawy efekt – na pozór wykluczające się style tworzą razem spójną całość. Ratusz stoi w centralnym punkcie rynku i obecnie mieści Urząd Miasta i Gminy w Lesku. Budynek można podziwiać z zewnątrz, spacerując po rynku.
Co zobaczyć i ile czasu poświęcić
Oba rynki w Lesku to miejsca, które zwiedzisz w ciągu godziny, maksymalnie półtorej. Warto zacząć od Starego Rynku – przejść się między kamieniczkami, zobaczyć pomniki, poczytać tablice informacyjne. Potem można przejść na nowszy rynek i obejrzeć ratusz. Jeśli akurat trafi się dzień targowy, atmosfera będzie żywsza.
Na Starym Rynku warto usiąść na chwilę na ławce w cieniu drzew – to naprawdę spokojne miejsce, gdzie można odpocząć od turystycznego zgiełku Bieszczadów. Jeśli lubisz herbatę, zajrzyj do herbaciarni „Biesy i Czady” w jednej z kamieniczek.
Figurka Matki Bożej na Starym Rynku stoi dokładnie w miejscu, gdzie przez wieki wznosił się drewniany ratusz – symboliczne centrum dawnego miasta.
Dla kogo jest Rynek w Lesku
To miejsce dla osób, które lubią spokojne spacery i interesują się historią małych miasteczek. Rodziny z dziećmi mogą tu przyjść na krótki odpoczynek – na skwerze jest miejsce do pobiegania, a sama atmosfera starego rynku bywa inspirująca dla młodszych, zwłaszcza gdy opowie się im o dawnym ratuszu czy wodociągu z Rumego Potoku.
Miłośnicy architektury docenią eklektyczny ratusz i zabytkowe kamieniczki. Nie jest to jednak atrakcja na miarę całodnevnej wycieczki – raczej punkt do odwiedzenia po drodze, gdy jedzie się w Bieszczady lub wraca z gór. Lesko leży w dogodnym miejscu – tuż przy drodze do Ustrzyk Dolnych i dalej w góry.
Praktyczne informacje – dojazd, parking, ceny
Dojazd: Lesko znajduje się przy drodze wojewódzkiej 897, która prowadzi z Sanoka do Ustrzyk Dolnych. Z Sanoka jest około 30 km, z Ustrzyk Dolnych około 20 km. Do Leska można dojechać autobusem – kursują tu busy z Sanoka i Ustrzyk Dolnych. Stary Rynek (Plac Konstytucji 3 Maja) znajduje się w centrum miasta, niedaleko głównej ulicy.
Parking: W okolicy rynku są miejsca parkingowe – można zaparkować przy ulicy lub na jednym z pobliskich parkingów. Parking jest bezpłatny.
Ceny: Spacer po rynkach jest całkowicie darmowy – to publiczne przestrzenie dostępne przez całą dobę. Nie ma biletów wstępu ani opłat.
Godziny: Rynki dostępne są zawsze – można je zwiedzać o każdej porze dnia i nocy. Ratusz jako budynek urzędu jest otwarty w godzinach pracy urzędu (zwykle od poniedziałku do piątku, w godzinach 7:30-15:30), ale zwiedzanie dotyczy głównie zewnętrznej części budynku.
Ile czasu: Na spokojny spacer po obu rynkach wystarczy godzina. Jeśli chcesz usiąść w herbaciarni lub dłużej pospacerować, zaplanuj półtorej godziny.
Dodatkowe atrakcje w okolicy: W Lesku warto zobaczyć także synagogę (obecnie muzeum), zamek i kościół parafialny. Wszystkie te miejsca znajdują się w niewielkiej odległości od rynku.