Na sanockim Rynku, tuż obok kamienicy pod numerem 14, stoi brązowa postać mężczyzny w lekkim rozkroku, z rękami schowanymi w kieszeniach. To pomnik Zdzisława Beksińskiego – jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich artystów XX wieku, który właśnie w Sanoku przyszedł na świat. Dla fanów jego surrealistycznego malarstwa to miejsce ma wymiar symboliczny, bo pozwala stanąć twarzą w twarz z postacią twórcy, którego dzieła znane są na całym świecie.
Monument odsłonięto 19 maja 2012 roku, siedem lat po tragicznej śmierci artysty w Warszawie. Beksiński spoczął w rodzinnym Sanoku, a mieszkańcy postanowili upamiętnić swojego słynnego rodaka w sercu miasta.
- naturalna wielkość rzeźby
- bliskość do Galerii Beksińskiego
- idealne miejsce na zdjęcia
- kameralna atmosfera
- symboliczne miejsce dla fanów sztuki
Kim był Zdzisław Beksiński i dlaczego Sanok go celebruje
Zdzisław Beksiński urodził się w Sanoku 24 lutego 1929 roku. Z wykształcenia był inżynierem i architektem, ale to sztuka przyniosła mu międzynarodową sławę. Zajmował się malarstwem, rzeźbą, fotografią, rysunkiem, a w późniejszych latach również grafiką komputerową. Jego obrazy – pełne mrocznych wizji, dystopijnych krajobrazów i niepokojących postaci – fascynują kolekcjonerów i miłośników sztuki na całym świecie.
Sanok nigdy nie zapomniał o swoim najsłynniejszym mieszkańcu. Oprócz pomnika w mieście działa Galeria Zdzisława Beksińskiego, która prezentuje największą kolekcję jego prac. Jest też rondo nazwane jego imieniem. To pokazuje, jak ważna dla lokalnej społeczności jest postać artysty.
Beksiński zginął tragicznie 21 lutego 2005 roku w swoim warszawskim mieszkaniu, zaledwie trzy dni przed swoimi 76. urodzinami. Został pochowany w Sanoku, mieście które pozostało dla niego ważne przez całe życie.
Jak wygląda pomnik na sanockim Rynku
Rzeźba ma 180 centymetrów wysokości – czyli naturalną wielkość człowieka – i waży prawie 200 kilogramów. Odlano ją z brązu, co nadaje jej szlachetny, ponadczasowy charakter. Autorem dzieła jest Adam Przybysz, sanocki rzeźbiarz, który doskonale znał specyfikę miasta i postać artysty.
Beksiński został przedstawiony w swobodnej pozie, z rękami w kieszeniach, jakby właśnie przechadzał się po rynku. To nie pompatyczny monument, ale kameralna rzeźba, która zachęca do podejścia blisko, zrobienia zdjęcia, chwili refleksji. Turyści chętnie fotografują się obok postaci artysty – to stało się niemal rytuałem podczas wizyty w Sanoku.
Pomnik stoi przy frontowej elewacji kamienicy, w miejscu dobrze widocznym, ale nie dominującym nad całym rynkiem. Można go zobaczyć spacerując po starówce, a jego lokalizacja ułatwia połączenie wizyty z innymi atrakcjami centrum Sanoka.
Co jeszcze zobaczyć w okolicy pomnika
Największą wartością tego miejsca jest jego bliskość do innych punktów związanych z Beksińskim i historią Sanoka. Zaledwie kilkaset metrów od pomnika znajduje się zamek z Muzeum Historycznym, w którym mieści się właśnie Galeria Zdzisława Beksińskiego. To największa stała ekspozycja prac artysty – ponad 600 dzieł, w tym obrazy, rysunki, rzeźby i fotografie.
Warto zarezerwować przynajmniej godzinę na zwiedzanie galerii. Zestawienie pomnika z oryginalnymi dziełami daje pełniejszy obraz postaci artysty. Można najpierw stanąć przy pomniku, a potem zanurzyć się w jego surrealistycznym świecie w muzeum.
Na sanockim Rynku znajduje się również pomnik Dobrego Wojaka Szwejka – Sanok to bowiem miasto, które lubi celebrować swoich bohaterów, zarówno literackich, jak i rzeczywistych. Spacer po starówce zabiera zwykle 30-40 minut, w zależności od tempa i liczby postojów.
Dla kogo jest ta atrakcja
Pomnik Beksińskiego to miejsce przede wszystkim dla miłośników jego twórczości. Jeśli ktoś zna obrazy artysty, stanie przed rzeźbą nabiera wymiaru osobistego – to spotkanie z twórcą, którego dzieła wywołują tak silne emocje. Dla fanów sztuki współczesnej wizyta w Sanoku bez zdjęcia przy tym pomniku byłaby niekompletna.
Ale nie tylko entuzjaści malarstwa znajdą tu coś dla siebie. Każdy, kto interesuje się kulturą polską XX wieku, doceni symbolikę tego miejsca. Beksiński to postać, która wykracza poza świat sztuki – jego życie, tragedia rodzinna, tajemnicza śmierć, wszystko to składa się na fascynującą opowieść.
Rodziny z dziećmi również mogą włączyć pomnik w trasę spaceru po Sanoku. Nie jest to atrakcja interaktywna, ale stanowi dobry pretekst do rozmowy o sztuce i o tym, jak jedno miasto może pielęgnować pamięć o swoich mieszkańcach.
Wielu turystów odwiedzających Bieszczady zatrzymuje się w Sanoku właśnie ze względu na szlak Beksińskiego – pomnik, galerię i grób artysty na lokalnym cmentarzu. To swoista pielgrzymka dla fanów jego twórczości.
Ile czasu poświęcić na wizytę
Sam pomnik to kwestia kilku, maksymalnie kilkunastu minut. Można podejść, obejrzeć rzeźbę z różnych stron, zrobić zdjęcia, poczytać tablicę informacyjną. Nie ma tu przewodników ani specjalnych ekspozycji – to po prostu rzeźba w przestrzeni publicznej.
Sens ma jednak potraktowanie pomnika jako punktu wyjścia do szerszego zwiedzania. Połączenie wizyty przy pomniku z Galerią Beksińskiego w zamku to dobry plan na 2-3 godziny. Jeśli doda się do tego spacer po Rynku, kawę w jednej z okolicznych kawiarni i odwiedziny w Muzeum Ikon (również w Sanoku), wychodzi pełne popołudnie.
Praktyczne informacje – jak dotrzeć i ile kosztuje
Pomnik znajduje się na Rynku w Sanoku, przy ulicy Rynek 14. To centrum miasta, więc dotarcie nie sprawia problemów. Jeśli ktoś jedzie samochodem, może zaparkować na parkingach wokół starówki – najbliższe miejsca postojowe są przy ulicy Kościuszki i w okolicach zamku. Parking jest płatny w godzinach 8:00-18:00 w dni powszednie.
Sanok ma połączenia autobusowe z większymi miastami regionu, w tym z Rzeszowem i Krosnem. Dworzec autobusowy znajduje się około 15 minut spacerem od Rynku. Z dworca wystarczy iść w stronę centrum, kierując się na zamek – pomnik minie się po drodze.
Dostęp do pomnika jest bezpłatny i całodobowy. To obiekt w przestrzeni publicznej, więc można go odwiedzić o każdej porze dnia i nocy. Najlepsze światło do zdjęć jest rano i późnym popołudniem, kiedy słońce nie świeci bezpośrednio na rzeźbę.
Wstęp: bezpłatny, obiekt dostępny całą dobę
Lokalizacja: Rynek 14, Sanok – centrum miasta, kilkaset metrów od zamku z Galerią Beksińskiego
Parking: płatne miejsca postojowe w centrum Sanoka, opłata 8:00-18:00 w dni powszednie
Czas zwiedzania: 10-15 minut przy samym pomniku, 2-3 godziny łącznie z Galerią Beksińskiego
Dojazd: samochodem (parkingi wokół starówki), autobusem do Sanoka + 15 minut spacerem z dworca