W sercu Parku Zdrojowego w Rymanowie-Zdroju stoi niewielki budynek, który od dziesięcioleci przyciąga kuracjuszy i turystów. Pijalnia Wód Mineralnych to miejsce, gdzie można bezpłatnie skosztować trzech rodzajów naturalnych wód leczniczych wydobywanych z lokalnych źródeł. Co ciekawe, przez przezroczystą, walcowatą pokrywę ze szkła hartowanego widać same ujęcia – rzadka okazja, żeby zobaczyć skąd tak naprawdę bierze się ta mineralna moc.
Dla jednych to element kuracji, dla innych ciekawostka turystyczna. Niezależnie od tego, po co się tu trafi, warto poświęcić chwilę na degustację i obserwację tego, jak uzdrowiskowa tradycja łączy się z nowoczesnym podejściem do zdrowia naturalnego.
- bezpłatna degustacja trzech rodzajów wód
- unikalne źródła widoczne pod szkłem
- historia uzdrowiska sięgająca XIX wieku
- znane osobistości piły te wody
- kameralna atmosfera sprzyjająca relaksowi
Historia odkrycia rymanowskich źródeł
Źródła wód mineralnych w Rymanowie-Zdroju odkryto w 1876 roku, choć według lokalnych opowieści stało się to zupełnie przypadkowo. Anna Potocka spacerując z synami po okolicy zauważyła niezwykłe źródełka, które wzbudziły jej zainteresowanie. Wody badano przez kolejne lata, aż do 1879 roku, kiedy potwierdzono ich właściwości lecznicze.
Pierwsza pijalnia powstała w 1881 roku, choć niektóre źródła podają datę 1886. Był to pawilon zaprojektowany przez Wincentego Juliana Wdowiszewskiego – budowla na planie kwadratu z czterema portykami i dwuspadowymi dachami. Po powodzi w 1893 roku wzniesiono nowy obiekt. Dzisiejsza pijalnia to nowoczesny budynek, który jednak zachowuje klimat uzdrowiskowej tradycji.
Wody z Rymanowa-Zdroju piły znane osobistości polskiej kultury: Stanisław Wyspiański, Kornel Makuszyński czy Janusz Meissner. To właśnie te źródła przyczyniły się do rozwoju całego uzdrowiska, które założyli Anna i Stanisław Antoni Potoccy w 1872 roku.
Trzy wody lecznicze – Tytus, Klaudia i Celestynka
W pijalni dostępne są trzy rodzaje wód mineralnych, z których każda ma nieco inny skład chemiczny i właściwości. Wszystkie to szczawy chlorkowo-sodowe o charakterystycznym słonym smaku – nie każdemu od razu przypadnie do gustu, ale warto spróbować.
Woda Tytus została nazwana na cześć ojca Anny z Działyńskich Potockiej. To szczawa o mineralizacji 0,85%, wzbogacona żelazem, bromem, jodem i borem. Zawiera ponad 8400 mg rozpuszczonych składników stałych na litr. Wskazana przy chorobach układu oddechowego, krążenia oraz dolegliwościach wieku dziecięcego.
Woda Klaudia nosi imię matki Stanisława Antoniego Potockiego. Ma mineralizację 0,82% i jest bogata w jod, brom i sód. Stosowana przy chorobach skóry, nieżytach żołądka, miażdżycy tętnic oraz problemach typowych dla wieku rozwojowego.
Celestynka to trzecia z dostępnych wód. Również należy do szczaw chlorkowo-sodowych i wspiera leczenie schorzeń układu oddechowego oraz reguluje wydzielanie gruczołów i przemianę materii.
Co zobaczysz w pijalni
Samo wnętrze pijalni to kameralne, przytulnie urządzone miejsce. Można tu nie tylko napić się wody, ale też zobaczyć jak wygląda jej wydobywanie – ujęcia źródeł widoczne są pod ogromną szklaną pokrywą, co robi wrażenie. Na ścianach wiszą historyczne fotografie i tablice informacyjne opowiadające o dziejach uzdrowiska.
Przy wejściu czeka miła obsługa, która chętnie opowie o właściwościach poszczególnych wód. W środku panuje spokojny, niemal medytacyjny klimat – są poduszki na siedziskach, zapach kawy unosi się w powietrzu. Niektórzy przychodzą tu na dłużej, siadają z kubkiem wody i po prostu odpoczywają.
Tuż obok pijalni znajduje się niewielka tężnia solankowa, przy której można zrobić krótką inhalację. Całość otacza piękny Park Zdrojowy z alejkami spacerowymi wzdłuż rzeki Tabor, placem z przyrządami do ćwiczeń i mnóstwem ławek.
W parku stoi ławka z siedzącą postacią kobiety – to rzeźba upamiętniająca Annę Potocką, założycielkę uzdrowiska. Warto przy niej stanąć na pamiątkowe zdjęcie.
Dla kogo jest Pijalnia Wód Mineralnych
To miejsce dla każdego, kto odwiedza Rymanów-Zdrój. Kuracjusze przychodzą tu regularnie w ramach kuracji pitnych, ale pijalnia jest otwarta również dla zwykłych turystów i mieszkańców. Rodziny z dziećmi mogą połączyć wizytę z przestrzeń parku, gdzie maluchy pobiegają, a dorośli odpoczną na świeżym powietrzu.
Miłośnicy historii docenią opowieści o początkach uzdrowiska i sławnych gościach, którzy tu bywali. Osoby dbające o zdrowie naturalnie znajdą tu wartość w samych wodach – nawet jeśli nie prowadzi się regularnej kuracji, kilka kubków mineralnej szczawy na pewno nie zaszkodzi.
Warto zajrzeć też tym, którzy po prostu lubią spokojne, kameralne miejsca z duszą. Pijalnia nie jest wielką atrakcją turystyczną z rozbudowaną infrastrukturą – to raczej kameralny punkt na mapie uzdrowiska, który pozwala zwolnić tempo i poczuć atmosferę dawnych kurortów.
Smak wód mineralnych – do czego się przygotować
Nie oszukujmy się – wody z Rymanowa-Zdroju nie smakują jak zwykła woda mineralna ze sklepu. Wszystkie trzy mają wyraźnie słony posmak, który może zaskoczyć przy pierwszym łyku. Niektórzy mówią, że jedna z wód jest „naprawdę mocna”. To efekt wysokiej zawartości chlorków, sodu i innych minerałów.
Najlepiej zacząć od małej porcji każdej wody, żeby sprawdzić która najbardziej odpowiada. Część osób przyzwyczaja się do smaku i pije regularnie, inni traktują to jako jednorazowe doświadczenie. W każdym razie warto spróbować – to część lokalnej tradycji i charakteru tego miejsca.
Informacje praktyczne – ceny, godziny otwarcia, dojazd
Ceny: Woda mineralna jest bezpłatna. Jedyny koszt to kubek wielokrotnego użytku, który kosztuje 50 groszy. Można go zatrzymać jako pamiątkę lub zostawić w pijalni.
Godziny otwarcia: Pijalnia jest czynna codziennie, choć dokładne godziny mogą się zmieniać w zależności od sezonu. Najlepiej odwiedzić ją w godzinach przedpołudniowych lub popołudniowych, kiedy jest otwarta i obsługiwana.
Lokalizacja: Pijalnia znajduje się w centralnej części Parku Zdrojowego przy ulicy Pakowej w Rymanowie-Zdroju. Można ją łatwo znaleźć spacerując alejkami parku – jest dobrze oznaczona.
Jak dojechać: Rymanów-Zdrój leży w województwie podkarpackim, niedaleko Rymanowa i Iwonicza-Zdroju. Główny dojazd prowadzi od strony Rymanowa. Dojazd samochodem jest najwygodniejszy – w okolicy znajdują się parkingi. Można też dojechać autobusem z pobliskich miejscowości.
Ile czasu zarezerwować: Sama wizyta w pijalni to 15-30 minut, ale warto połączyć ją z spacerem po Parku Zdrojowym. Całość może zająć godzinę lub dłużej, jeśli chce się spokojnie odpocząć na ławce, skorzystać z tężni i pospacerować alejkami wzdłuż rzeki Tabor.
Co jeszcze warto wiedzieć: W pijalni dostępna jest również kawa i herbata. Można kupić kosmetyki naturalne na bazie miejscowych wód mineralnych – dobry pomysł na pamiątkę z uzdrowiska. Obsługa jest miła i pomocna, chętnie udziela informacji o wodach i ich zastosowaniu.